دوران بارداری یکی از مهم ترین و حساس ترین مقاطع زندگی هر بانویی به شمار می رود. در این بازه زمانی، انتخاب صحیح مواد غذایی تأثیر بسزایی بر سلامت مادر و سلامتی و رشد مطلوب جنین خواهد داشت. از جمله مواد غذایی محبوب و مغذی که غالباً در سفره ما ایرانی ها یافت می شود، نخود است. آیا مصرف نخود در این دوران ایمن و سودمند است یا بالعکس باید از آن پرهیز کرد؟ خوردن نخود در دوران بارداری مفید است یا مضر؟ در این مقاله به بررسی جامع ارزش های تغذیه ای، فواید و نکات مهم پیرامون استفاده از نخود در بارداری می پردازیم.
آیا مصرف نخود در بارداری ایمن است؟
خوشبختانه، پژوهش ها نشان داده اند که مصرف نخود نه تنها ضرری برای زنان باردار ندارد؛ بلکه می تواند برای تامین بخشی از نیازهای غذایی این دوره مفید باشد؛ البته به شرطی که به اندازه و صحیح مصرف شده و از کیفیت این حبوبات و میزان پخته بودن آن اطمینان حاصل شود. در ادامه با بررسی خواص غذایی این دانه گیاهی به بررسی اهمیت وجود آن در برنامه غذایی خانم های باردار خواهیم پرداخت.
ارزش غذایی نخود در بارداری
نخود سرشار از انواع مواد مغذی ضروری است. به همین دلیل خوردن نخود در دوران بارداری، برای مادر و جنین فواید زیادی را به همراه خواهد داشت. مهم ترین مواد تشکیلدهنده نخود عبارت اند از:
- پروتئین گیاهی: ستون اصلی رشد سلولی و عضلات در جنین و افزایش قدرت بدنی مادر
- کربوهیدرات های پیچیده: تأمین انرژی پایدار
- فیبر خوراکی: بهبود عملکرد گوارش و پیشگیری از یبوست شایع در دوران حاملگی
- آهن: کمک به ساخت گلبول قرمز و جلوگیری از کم خونی در مادر و جنین
- اسید فولیک (ویتامین B9): پیشگیری از نقص های لوله عصبی در جنین
- کلسیم: تقویت استخوان ها و دندان های مادر و نوزاد
- منیزیم: بهبود عملکرد سلولی و همچنین پیشگیری از گرفتگی عضلات و تنظیم قند خون
- ویتامین های گروه B
- زینک (روی): رشد و تکامل بهتر جنین و تقویت سیستم ایمنی بدن او و پیشگیری از عوارضی چون زایمان زود هنگام و کم وزنی در زمان تولد
- پتاسیم: بهبود عملکرد قلب با تنظیم بهتر انقباض عضلات و بهبود شکل گیری تارهای عصبی
فواید نخود در بارداری
از جمله فواید و خواص نخود در بارداری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
پیشگیری از کم خونی
کم خونی یکی از مشکلات شایع بانوان باردار، خصوصاً در سه ماهه دوم و سوم دوران بارداری محسوب می شود. نخود منبع نسبتاً خوبی از آهن غیرهم (iron non heme) می باشد. آهن غیرهم، آهن موجود در دانه های گیاهی است که جذب پایین تری داشته و به کمک ویتامین C (مثلاً اگر همراه لیمو ترش یا سبزی مصرف شود) بهتر جذب می شود. مصرف منظم نخود فقر آهن را کاهش و سطح انرژی بدن را افزایش می دهد.
تأمین پروتئین مورد نیاز
نیاز به پروتئین در بدن مادر و دوران بارداری بین ۲۵ الی ۳۰ درصد افزایش پیدا می کند. علت این افزایش نیاز آن است که بدن مادر می بایست بافت های جنینی، جفت و بافت های اضافی بدن خود را تولید کند. نخود منبع غنی از پروتئین گیاهی است و می تواند در کنار منابع حیوانی بخش قابل توجهی از این نیاز را به خوبی تامین نماید.
کاهش یبوست
در دوران بارداری، کاهش فعالیت های جسمانی، کمبود آهن و تغییرات هورمونی در بدن مادر، کندی حرکات روده و یبوست را برای او به همراه خواهد داشت. فیبر فراوان موجود در نخود، باعث حجیم شدن مدفوع، تسهیل حرکات روده و پیشگیری از یبوست می گردد.
کنترل قند خون
مصرف کربوهیدرات های ساده، به ویژه شیرینی ها، افزایش ناگهانی قند خون را در پی دارد؛ امری که در حاملگی خطرناک بوده و عامل اصلی دیابت بارداری محسوب می شود. نخود به دلیل داشتن شاخص گلیسمی پایین، آهسته جذب شده و قند خون را تنظیم می کند.
تامین فولات
اسید فولیک یا ویتامین B9 یکی از حیاتی ترین ریزمغذی ها در پیشگیری از نقایص لوله عصبی مانند اسپینا بیفیدا در جنین است. نخود منبعی غنی از فولیک اسید می باشد. خوردن نخود در دوران بارداری در کنار مکمل های دیگر می تواند برای مادر و جنین مفید باشد.
تقویت و افزایش سلامت استخوان ها
با بالا رفتن نیاز مادر به کلسیم و منیزیم در دوران بارداری، نخود می تواند در تامین این مواد معدنی نقش موثری داشته باشد. این مواد نه تنها به حفظ تراکم استخوانی مادر کمک می کنند؛ بلکه در تشکیل استخوان ها و دندان های جنین نیز نقش دارند.
تقویت سیستم ایمنی بدن
نخود حاوی ویتامین ها و مواد معدنی( به ویژه روی) لازم برای بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن است. مصرف نخود می تواند به کاهش خطر ابتلا به بیماری های عفونی در دوران بارداری کمک بسزایی کند.
حفظ سلامت قلب
وجود پتاسیم، فیبر و آنتیاکسیدان ها در نخود باعث کنترل فشار خون و کاهش کلسترول شده و سلامتی قلب مادر و جنین را ارتقاء می بخشد.
.
نکات و هشدارهای مهم در مورد مصرف نخود در بارداری
برای آنکه از خواص نخود برای باردار شدن و در دوران بارداری بهتر بهره برده و از معضلات مصرف این دانه گیاهی مغذی رهایی یابید، رعایت چند نکته لازم و ضروری به نظر می رسد.
- برای پیشگیری از نفخ و مشکلات گوارشی پس از مصرف نخود، آن را از قبل، به مدت 8 الی 12 ساعت در آب بخیسانید و سپس آب آن را عوض کرده و بپزید تا به اصطلاح نفخ نخود کمتر شود. همچنین مصرف سبزی های معطر مانند نعناع، زیره یا شوید در کنار نخود می تواند تا حدی به کاهش نفخ آن کمک کند.
- برای تامین تمامی نیازهای تغذیه ای خود در دوران بارداری، نخود را به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل حاوی میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، گوشت، لبنیات و سایر منابع پروتئین مصرف نمایید. برای لذت بیشتر و هضم بهتر، می توانید نخود را به صورت پوره (هوموس)، سالاد نخود، سوپ یا آش و حتی در کنار برنج یا سبزیجات میل کنید. این تنوع، علاوه بر بهبود طعم، هضم نخود را نیز برای شما آسان تر خواهد کرد.
- برای آن که با مصرف نخود درگیر ناراحتی های گوارشی و دریافت بیش از حد کالری نشوید، آن را به اندازه متعادل مصرف کنید. هفته ای 2 تا 3 بار و هر بار حدود نصف تا یک لیوان نخود پخته، مناسب به نظر می رسد.
- حتماً از نخود کاملا پخته استفاده کنید. در این صورت هضم آسان تری داشته و مصرف آن با خطر ورود انواع میکروب یا آلودگی های احتمالی به بدن روبرو نخواهد بود. از مصرف نخود نپخته یا نیم پز خودداری کنید. کاریبو با تولید کنسرو نخود آبگوشتی خیال شما را از بابت مصرف یک غذای مرغوب و خوش هضم راحت کرده است.
- همچنین قبل از باز کردن کنسرو حتما به مدت 20 الی 30 دقیقه بجوشانید.
طعم متفاوت نخود در بارداری با کاریبو
کاریبو به سلامت مصرف کننده توجهی ویژه دارد. بر همین اساس، در تهیه و تولید کنسرو نخود، مرغوب ترین دانه های گیاهی را فراوری کرده و از شیوه های نوین برای حفظ کلیه مواد معدنی و ویتامین های نهفته در آن ها کمک گرفته است. چنانچه به دنبال کیفیت و سلامت هستید، کاریبو بهترین انتخاب خواهد بود. کنسرو نخود کاریبو، با داشتن طعمی دلپذیر، شما را با تجربه جدیدی از مزه روبرو خواهد کرد. با خرید این محصول، نخود پخته شده را همیشه و در همه جا به همراه خواهید داشت.
جمع بندی
مصرف نخود در بارداری به دلیل ترکیبات مغذی و خواص متعددی که دارد، یک انتخاب عالی برای مادران باردار (البته همراه با مشورت پزشک) میباشد. با مصرف به اندازه و پخت کامل این دانه های گیاهی از خواص و مزایای مصرف آن بهتر بهره خواهید برد. نخود کنسروی در شرایطی پخته و آماده می شود که کلیه مواد معدنی و ویتامین های موجود در دانه های آن محفوظ می مانند. مصرف نخود به صورت کنسروی در دوران بارداری پیشنهاد ما به شماست.
